De reis

Het plan

Zomervakantie

Het is zomer en voor velen betekent dit seizoen van het jaar een reis en (lange) verblijf naar het buitenland.

Misschien leest u, mijn lezer(es), deze publicatie in het buitenland terwijl u nog op vakantie bent. Mocht u een vast contract hebben, betekent dus ook dat u vrij bent zonder aan inkomstenverlies te leiden. Simpelweg, omdat u recht op doorbetaalde vakantie heeft en uw werkgever zich aan de wet moet houden.

Eventueel bent u een zzp’er die veel geld verdient en meermaals in het jaar op vakantie gaat, want uw uurtarief is minstens twee keer hoger dan het minimumuurloon is en dat is exclusief btw.

Wellicht zou de globetrotter of de digital nomad onder ons de luchthaven in de onderstaande foto kunnen herkennen vanwege de bergen in de achtergrond

Afbeelding 01 - De luchthaven van cidade maravilhosa

Bron: De Bezitter (2017)

Wensdenken

Zowel in mijn kinder- als tienertijd is het reizen in de zomer of schoolvakantie niet de norm geweest. Eens in het jaar reisde ik met de matriarch naar haar geboortedorp.

Mede door de koopkracht en het ontwikkelingsniveau dacht ik in mijn tienertijd dat ik in Nederland zou minstens een keer per jaar op vakantie gaan. Echter, vergiste ik mij, want in mijn toenmalige huishouden was reizen, laat staan een familiereis, niet echt de norm.

Desondanks willen de leden van het precariaat de wereld verkennen, dus toen ik studiefinanciering ontving heb ik een aantal reizen kunnen maken, met name in de zomervakantie. In het vorige decennium vanaf 2015 tot en met 2019 heb ik meermaals dor het jaar kunnen reizen (bijv.: langere vakantie en dagjeuit in andere Europese steden)

Mijn allerlaatste keer op vakantie was een prachtige reis naar Dordogne in 2019. Een goede vriendin van mij nodigde een vriendin van haar, mijn toenmalige geliefde en ik om samen met haar naar Frankrijk te reizen. Het scenario was cinematografisch, want zij reed een rode Saab 900 Cabriolet en ik - de enige man - in gezelschap van een brunette, een blonde dame en een andere met rood haar. Toen zij door de Utrechtse binnenstad reed vroegen autofans of zij foto’s van de Saab mochten maken. Eenmaal Frankrijk betreden deed de vriendin van mij het dak van de auto open en meermaals zag ik meerdere mannen naar mij kijken. Sommige autobestuurders zochten interactie door te toeteren en naar ons vieren te zwaaien. Kortom, het was een van mijn mooiste dagen in dat jaar.

Twee reizen maar géén vakantie

Echter, in dit decennium is het scenario terug bij af, want sinds de reis naar Frankrijk ben ik slechts maar twee keer buiten Nederland geweest. Namelijk in 2022 naar een Belgische stad voor een jaarlijks stadsfeest en de tweede reis was vorig jaar naar een 10-daagse Marokko.

Desondanks kan ik beiden reizen niet als een vakantie beschouwen, want de reis naar België werd een mislukte zuip-weekeindeweg met veel irritaties en ruzie tussen mijn vrienden en ik onderling. De reis naar Marokko was een veldwerk. Weliswaar heb ik veel plaatsen bezocht, maar omdat het een sociaal en fysisiche-geografisch veldwerk was, hadden alle deelnemers aan die reis amper tijd voor ontspanning.

Hoewel zou ome CBS de reis naar België onder de definitie van korte vakantie¹ kunnen scharen en naar Marokko naar lange vakantie², voelde in mijn beleving niet zo.

Wat betreft reizen dreigt dit decennium een lost decade te worden, want de nulurencontracten en het lage minimum(uur)loon maken het moeilijk om een reis te plannen.

Job hoppen = tijdsverspilling

Sinds de zomer van 2022 heb ik bij meerdere horecawerkgevers gewerkt. Bij elk sollicitatiegesprek heb duidelijk gemaakt om te willen werken totdat ik de bachelor afrond. Daarnaast bij het opgeven van mijn beschikbaarheid voor de maandrooster in de zomermaanden maakte ik telkens duidelijk dat ik géén reisplannen in dat seizoen had en noch festivals zou bezoeken. Daardoor was ik beschikbaar om fulltime in de maanden van juli en augustus te werken.

Dus het aantal gewerkte arbeidsuren in de zomer laten dat duidelijk zien dat mijn (toenmalige) werkgevers gretig gebruik van mijn beschikbaarheid hebben gemaakt. Natuurlijk, ten gunstig van hen.

Afbeelding 02 - Gewerkte uren in de horeca vanaf augustus 2022 tot en met juli 2026

Bron: De Bezitter (2026)

Sinds de augustus 2022 tot op heden ben ik in 10 verschillende horecagelegenheden werkzaam geweest. Telkens kenden de dienstverbanden een (zéér) kort duur. Dat ziet u, mijn lezer(es), heel duidelijk in het onderstaande overzicht.

Afbeelding 03.A - Duur dienstverband in aantal weken

Bron: De Bezitter (2026)

In het onderstaande afbeelding ziet u een duidelijk chronologische overzicht in welke maand van het jaar was ik bij elke plaats werkzaam.

Afbeelding 03.B - Chronologisch verzicht dienstverband per plaats naar maand

Bron: De Bezitter (2026)

Ook door meermaals van werkgevers te wisselen geeft zéér beperkt tijdsperspectief om een vakantie te plannen, want voor de arbeid(st)er die slechts het minium uurloon verdient

Sommige van jullie, mijn lezer(es), zullen zich verbazen en afvragen waarom ik het sinds 2022 meermaals van werkgevers ben gewisseld. Daar kan ik zeker een duidelijke toelichting geven.

Ten eerste, net als daten zal de andere zijn of haar slechte eigenschappen niet meteen vertellen. Dit principe geldt ook voor werkgevers, want mijn ervaring met sollicitatiegesprekken in de horeca wordt de algemene eigenschappen van de functie en bedrijf verteld en sommige aspecten in het positieve daglicht gezet. Ik geef u drie voorbeelden:

• Voorbeeld 1: Werkgever zegt: ‘‘wij zijn een gezellig team’’

  In het echt: de bedieningsmedewerk(st)er nemen géén afscheid van keukenmedewerkers noch zeggen gedag te de afwasser. Bij binnenkomst wordt groeten medewerkers elkaar niet eens.

• Voorbeeld 2: Werkgever zegt: ‘‘nadrinken is mogelijk’’

  In het echt: bar afgesloten en opgeruimd, tap dicht, en de collega die sluit vraagt aan de afwasser hoe lang hij (sorry, afwassers boven de 30 zijn vaak mannen) nog bezig is.

• Voorbeeld 3: Werkgever zegt: ‘‘de menukaart is divers’’

  In het echt: de (hulp)koks klagen over de omvang van de kaart en complexiteit ervan. Daardoor blijven de (hulp)koks in het restaurant niet werken. Desondanks weigert de werkgever de kaart verkleinen.

Kortom, de medewerk(st)er komt pas achter over de negatieve kanten van het bedrijf als hij of zij eenmaal aangenomen en werkzaam in het bedrijf is. Hieronder beschrijf ik uitgebreid de redenen voor de korte duur qua dienstverband bij plaats 2.

Wellicht zal de kinky lezer(es) zal de betekenis van de letter M³ in de afkorting BDSM weten. Misschien heeft u, mijn lezer(es), misschien zelf ervaring ermee hebben. Uiteraard speelt masochisme ook op de werkvloer. Bij plaats 2 zijn is het meeste geschikte voorbeeld voor arbeidsmasochisme. Namelijk duurde de diensten tussen 12:00 uur tot en met rond 01:00 uur in de nacht. Ondanks de zéér lange werkdag, er was maar slechts één 30 minutenpauze. U leest het goed! rond 13 uur aan het werk en maar slechts even voor een halfuur kunnen rusten. Zelfs de gebruikelijke rookpauze was niet aan de orde. Tijdens het sollicitatiegesprek heb ik aangegeven om 14:00 uur te willen beginnen. De leidinggevende was akkoord mee. Na een keer tussen 14:00 uur en 01:00 in de nacht gewerkt te hebben en daarna nog eens 30 minuten op de nachtbus wachten en een uur in de nachtbus te zitten, app’te een aantal dagen later de leidinggevende dat ik géén diensten wilde werken dan 8 uur. Wederom was hij akkoord mee. Omdat het mise en place stond de muziek luid zodat werknemers onderling niet met elkaar konden praten, besloot na die dag ontslag te nemen.

Ondanks de langere werkdagen, beperkte communicatie mogelijkheid en géén pauzes, hoorde ik niemand erover klagen. Waren mijn toenmalige collega’s een lichtelijk masochist zowel voor zichzelf als voor de andere?

Sommige zouden mij, uw schrijver, dan een snowflake⁴ noemen, omdat werk in de horeca eenmaal zo is. Echter, moeten de individu en de samenleving zulke arbeidsomstandigheden accepteren? Bovendien, van de wet mag de werknemer(st)er niet langer dan 12 uur per werkdag werken.⁵

In de tijdsdimensie had ik feitelijk twee maanden verspild, want de periode tussen het sollicitatiegesprek en de laatste dienst zat er iets langer dan anderhalve maand. Eenmaal gestopt moest ik weer mijn zoektocht naar een andere baan voortzetten.

Wederom, net als daten kan er sprake van bindingsangst⁶ zijn wanneer een verhouding lijkt te worden. Werkgevers zijn ook mensen en sommigen hebben ook (arbeids)bindingsangst. Bij plaats 7 verwachtten zowel de chefkok als ik dat mijn arbeidscontract zal verlengd worden, want de chefkok was er erg tevreden en wanneer ik kon viel ik in, daardoor kwam de (spoel)keuken nooit handjestekort. Zelfs in april vorig jaar zei hij ‘‘ga er maar vanuit dat jouw contract verlengd wordt’’. Echter, toen de hr-medewerk(st)er maakte het bekend dat het niet verlengd zou worden keek hij erg verbaasd. Dus kennelijk hebben de vennoten van plaats 7 ook een bindingsangst om een vaste afwasser in loondienst te hebben.

Bij plaats 7 had zeker gevolg voor de zomer(vakantie) van vorig jaar, want tot in het begin van mei hield ik rekening met de mogelijkheid om fulltime in juli en augustus aan de slag te gaan. Pas in het najaar wilde ik twee weken op reis gaan.

Als ik het kon voorspellen dat het arbeidscontract niet verlengend zou worden, had ik ongetwijfeld vliegtickets al in januari vorig jaar geboekt toen. Bovendien, de toenmalige leidinggevende bij plaats 7 vertelde het mij dat het conglomeraat juist van de uitzendkrachten en tieners af wilde voor de positie de afwasser door gebrek aan commitment. Dus deze (arbeids)prela niet is naar een (arbeids)rela overgegaan! Sterker nog, plaats 7 wilde juist naar de twarrel⁷ terug. Is dit niet masochistisch van mijn toenmalige werkgever?

Dus, de voorbeelden uit plaats 2 en plaats 7 laten duidelijk zien dat arbeid onvoorspelbaarheid creëert in het plannen van mijn vrije tijd. Dat geldt ook voor de (zomer)vakantie.

Ome CBS bevestigt deze vorm van ongelijkheid

Van meerdere mensen (onder andere familieleden en vrienden) hoor ik hen zeggen dat ik eigenlijk niet op vakantie wil gaan. Dus door mijn ergernis aan deze statement formuleerde ik de volgende hypothese:

‘‘Hoe lager iemands inkomen is, des te lager is de vakantiedeelname’’

Ik was benieuwd of mijn geval slechts individueel en een uitzondering is of maakt het deel uit een breed trend.

Gelukkig bevestigt ome CBS mijn hypothese! Namelijk uit cijfers blijkt ook ongelijkheid van toepassing te zijn op de mogelijkheid om vakantie te gaan. Vrijwel de absolute meerderheid van de mensen in de hoogste inkomenskwartiel nemen in de zomer een vakantie. Terwijl de mensen in het laagste inkomenskwartiel blijft de meerderheid thuis.

Hieronder ziet u de cijfers

Afbeelding 04.A

Bron: CBS (2026)⁸

Afbeelding 04.B

Dus, voor het precariaat in de Lage Landen is de staycation⁹ eerder de norm dan de uitzondering.

Het oorspronkelijke FI-plan op losse schroeven

Om FI (afkorting voor financial independent) is het plan simpel. Namelijk overdag lesgeven en in de avonduren elders in afwas staan.

Na elf maanden in de horeca niet werkzaam te zijn geweest keerde ik afgelopen juni naar de (spoel)keuken. Echter, al in de tweede week van juni begon ik zowel aan de vorm als de uitvoer van het FI-plan te twijfelen. Het twijfel komt door de vier onderstaande factoren die ik uitgebreid toelicht.

• Factor 1: De drukte.

Op mijn huidige werk, plaats 10, vormen vier restaurants samen een het conglomeraat. Van deze vier restaurants zitten er twee vrijwel leeg in deze zomer. Bij een van deze twee restaurants werkt de afwasser maar twee of drie avonden per week. Ik vraag mij af hoe hij zijn vaste lasten betaalt en retorisch vraag ik dat aan de chefkok van het zusterrestaurant of de andere afwasser het financieel redt.

Op zaterdag, 15 augustus, praatte ik met de afwasser en vroeg het aan hem over de gang van zaken in het zusterrestaurant. Hij vertelde mij een zéér belangrijke informatie. In het verleden werkte de afwasser vijf dagen per week. Maar, door een grondige wijziging in de bedrijfsvoering is het aantal werkdagen voor de afwassers in het najaar naar drie of vier werkdagen afgeschaald en in de zomer zelfs naar drie of twee. Terwijl voor deze wijziging werkte de afwasser vijf dagen. Volgens hem was de toenmalige head chef niet blij met deze grondige wijziging en heeft later ontslag van het restaurant genomen.

Dus, de head chef die de toezicht op meerdere restaurants houdt moet naast koken en administratieve zaken (bijv: roosters maken, inkoopen doen, en budgetteren) nog eens afwassen…

In relatie tot de kalendermaand is augustus een onvoorspelbare maand, want avonden kunnen zomaar heel druk zijn en andere dagen juist heel erg leeg. Er is niet een duidelijk verband te trekken om de drukte te kunnen voorspellen.

• Factor 2: Klimaatverandering

Ook het klimaatverandering heeft twijfel in mijn oorspronkelijk gezaaid. Namelijk, tijdens de dagen van de hittegolven in juni en juli was ik in de (spoel)keuken aan het werken. Bij plaats 8 moest ik om 07:30 uur beginnen en op de warme nachten sliep ik heel kort (bijv.: vijf uren). Daardoor kon ik minder geconcentreerd werken. Ondanks de hitte bleven er klanten (pardon, gasten) komen. Gevolg vermoeid aan het werk in een warme omgeving en hel chagrijnig.

Bij plaats 9 was de hoeveelheid niet in verhouding met de drukte. Zowel plaats 8 als plaats 9 waren even druk. Maar bij plaats 8 werken er twee afwassers tegelijkertijd. Terwijl bij plaats 9 maar slechts een! Ondanks het werken in een warme (spoel)keuken géén financiële beloning voor deze extra inzet op de dagen tijdens de hittegolf.

Dus, in een warme omgeving werken terwijl de buitentemperatuur al boven de 30 graden is zonder een financiële beloning naast het (uur)loon.

• Factor 3: Inzet

In mijn ervaring komen restaurants handjestekort in de zomermaanden, omdat velen op reis zijn. Dus ondanks mijn fulltime beschikbaarheid en fulltime in de zomer gewerkt te hebben bij plaats 4 en plaats 7 was er nooit een financiële beloning voor deze extra inzet.

He dan ook bij plaats 7 was het meeste markantste van allemaal 10 plaatsen. In zomer van 2024 was ik dé enige afwasser daar, ondanks maken er zes horecagelegenheden deel uit het conglomeraat en een er van was grotendeels van de zomer afgesloten was er géén afwasser die in het weekeinde in mijn plaats kon werken. Het was mij niet duidelijk geworden, maar kennelijk had de toenmalige manager hij plaats 7 niemand voor de afwas kunnen regelen voor de weekeinde van augustus.

Gevolg, de toenmalige manager vroeg het mij of ik in de weekeinde van augustus wilde werken, terwijl ik iedere avond van maandag tot en met vrijdag in de afwas stond. Uiteindelijk in augustus van 2024 heb ik 21 dagen achter elkaar gewerkt. Desondanks heb ik géén extra financiële beloning voor inzet ontvangen. Slechts hoorde ik

‘‘wij zijn heel erg met je’’

• Factor 4: Festivals

Naast het reizen gingen dus veel collega’s met name bij plaats 4 en plaats 7 naar festivals. Zelf in mijn leven ben ik slechts een keer naar een festival in de zomer geweest.

Festivalbezoek in de zomermaanden onder mijn vrienden is ook de norm. Wat dat betreft ben ik een uitzondering, zowel onder collega’s als in mijn vriendengroep. Tijdens het schrijven van deze publicatie kwam ik op het volgende gedachte

• Hypothese 1: ‘‘De Bezitter is arm dus hem voor een festival uitnodigen heeft het géén zin, omdat hij géén geld heeft’’

• Hypothese 2: ‘‘De Bezitter praat nooit over festivals, dus zal het vast niet zijn interesse zijn’’

Om de twee bovenstaande hypothese verwerpen en bevestigen zal ik het aan mijn vrienden moeten vragen. Op zich is dat een interessant sociaal experiment.

Hoe dan ook, de combinatie laag uurloon en snel verloop in dienstverbanden geven mij beperkte mogelijkheden om een duur festivalbezoek te plannen en te sparen.

Als ik het festival Lowlands als voorbeeld neem hoor ik van vrienden dat zij bijna 1.000 euro kwijt zijn aan Lowland (o.a. kaartjes en verblijf). Op basis van het huidige minimumuurloon van 14,99 euro moet de minimum(uur)loner die een kaartje voor Lowlands wil kopen moet hij/zij minstens 24 uur en 21 minuten werken om überhaupt dat kaartje te kopen.

Afbeelding 05 - Screenshot kaartjeprijs Lowlands editie 2026

Bron: Lowlands (2026)

Als de minimum(uur)loner rond de 1.000 euro in totaal kwijt aan Lowlands is, moet hij/zij minstens 66 uren 47 minuten werken om dit te kunnen bekostigen. Dat is anderhalve werkweek voor de fulltimer

Paradigmawisseling en gevolgen voor het FI-plan

De onvrede door de combinatie van de vier bovengenoemde factoren hebben dus tot een nieuw paradigma in mijn eigen relatie tot arbeid geleid. Dat wilt zeggen, vanaf volgend jaar in zomer zal ik mijn tijd niet (meer) verpanden aan mijn werkgever. Met andere woorden, ongeacht wat er gebeurt zal ik dus een zomervakantie plannen.

Deze paradigmawisseling is tot standgekomen door de combinatie van de vier factoren en belangrijke vragen zoals in hoeverre wil ik mijn (vrije) tijd verkopen om geld te ontvangen in vorm van minimum(uur)loon en wat zijn de functies van het geld en vermogen? Ook in privé sfeer heeft er een gebeurtenis plaatsgevonden die mij diep van binnen geraakt heeft en mijn denken over arbeid en vermogen heeft laten wankelen.

Het plan voor een reis in de zomervakantie

Begin deze maand bedacht ik een plan dat drie stappen kent. In begin september voer ik stap 1 uit door de vliegtickets te kopen. Stap 2, tussen oktober tot en met april volgend jaar zet ik genoeg geld opzij voor twee maanden huur. Stap 3, tussen april tot en met juni zet ik tussen 700,00 á 1000,00 euro apart zetten om in het vakantieland te kunnen uitgeven.

Tot het slotje…

De korte duur van de dienstverbanden bij plaats 1 tot en met 10 laten het duidelijk zien dat werkgevers een vorm van bindingsangst hebben om 26 plussers¹⁰ in de horeca te houden. Deze bindingsangst wordt verergerd door slechte arbeidsomstandigheden zoals lange werkdagen (bijv.: meer dan 10 uur), het uurloon (lees: minimumuurloon), en kortlopende arbeidscontracten die nooit verlengd worden (bijv: 6 maanden bij plaats 4 en 12 maanden bij plaats 7).

Voor mij als minimum(uur)loner met een nulurencontract is het plannen van een vakantie heel lastig, want mijn inkomenszekerheid is minimaal en tijdsperspectief ontbreekt.

Daarom hou ik voortaan hou ik rekening met het scenario waarbij ik na zes maanden twaalf werkzaam te zijn geweest op een andere plek zou werken. Omdat uw schrijver, sociaal-liberaal is en individualisme met goede ogen zie, zal ik dus mijn zomerreis voor volgend jaar in de zomer alvast plannen. Met andere woorden, de vakantie wordt niet een activiteit voor ontspanning, maar ook een daad van verzet tegen het precaire leven.

Als ik volgend jaar in de zomer nog in de horeca werkzaam zijn, zal deze keer de eventuele werkgever deze keer rekening met mij moeten houden. Wat mij betreft mag mijn toekomstige werkgever uitzendbureau inschakelen en of een zzp’er inhuren in de (spoel)keuken te staan.

Mocht het plan voor grotendeels slagen zal u, mijn lezer(es), via Substack op de hoogte worden gebracht.

Mijn vraag aan u, mijn lezer(es), hoe plant u uw reis in de zomervakantie?

Het kleine nawoordje…

In eerste instantie wilde ik over u, jawel mijn lezer(es), hebben. Echter, omdat dit weekeinde Lowlands plaatsvindt en het nieuwe schooljaar in het voortgezet onderwijs net begonnen is leek het mij beter te hebben over vakanties.

Afgelopen maandag bezocht ik de bioscoop en zag de film Orfeu Negro¹¹. De scenes en verfilmde plaatsen van Cidade Maravilhosa hebben mij emotioneel geraakt, want ik herkende de plaatsen een aantal heb ik er in 2010 en 2018 bezocht. Eerste keer als tiener die in een onbekende grote stad zelf op pad gaat om deze grote stad in zijn eentje te verkennen en andere keer met mijn toenmalige geliefde.

Afbeelding 05 - Filmkaart van de vertoning Orfeu Negro

Bron: De Bezitter (2026)

1. https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/korte-vakantie

2. https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/lange-vakantie

3. https://www.deviance.com/en/masochism-the-m-in-bdsm/

4. https://www.bbc.co.uk/learningenglish/features/6-minute-english/ep-180920

5. https://www.arboportaal.nl/vraag-en-antwoord/alle-vragen-en-antwoorden/welke-regels-gelden-er-voor-werk--en-rusttijden

6. https://www.rtl.nl/editienl/artikel/1956236/ik-ga-nooit-iemand-vinden?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

7. https://studentenwoordenboek.nl/2021/02/12/scharrel-kwarrel-prela-of-toch-een-eventuela/

8. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/27/bijna-22-miljoen-zomervakanties-in-2025-frankrijk-populairste-bestemming

9. https://www.greenwheels.com/nieuws/14-tips-en-ideeen-voor-de-leukste-staycation-of-thuisblijfvakantie

10. https://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/insights/sectoren-en-trends/leisure/horeca-op-zoek-naar-een-duurzaam-personeelsbestand.html

11. https://cineville.nl/nl-NL/films/orfeo-negro